PulawyPierwsza wzmianka o wsi zwanej Pollawy pojawiła się w roku 1489. Sama nazwa przez lata ewoluowała i dopiero od 1609 roku zaczęto oficjalnie używać znanej nam nazwy. Obecnie Puławy to piękne miasto położone w zachodniej części województwa lubelskiego, na Nizinie Mazowieckiej tuż przy granicy z Wyżyną Lubelską. Urody miastu dodaje sąsiedztwo rzeki Wisły oraz malowniczego Kazimierskiego Parku Krajobrazowego poprzecinanego największą w Europie siecią lessowych wąwozów.

Historia Puław

W drugiej połowie XVIII w. i początku XIX w. Puławy stanowiły ważne centrum kultury, którego ogniskiem był dwór Czartoryskich. Od 2. połowy XVII w. Puławy znajdowały się w posiadaniu Lubomirskich. Marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski w latach 1676-1679 wybudował tutaj swoją letnią rezydencję. Jego córka Elżbieta w 1687 r. wniosła Puławy jako wiano do małżeństwa z Adamem Mikołajem Sieniawskim, późniejszym hetmanem wielkim koronnym. Jego sympatia dla Augusta II Mocnego sprowadziła na Puławy w 1706 r. zniszczenia podczas tzw. „drugiego potopu szwedzkiego”.

AKCzartoryskiW 1731 r. córka Sieniawskiego Maria Zofia wyszła za mąż za wojewodę ruskiego Aleksandra Augusta Czartoryskiego. Od tego momentu Puławy na 100 lat stały się własnością familii, jak określano wtedy rodzinę Czartoryskich. W tym czasie miejscowość przeżyła swój złoty wiek. W 1761 r. syn Augusta, Adam Kazimierz, poślubił Izabelę Flemming, jedyną dziedziczkę majątku po podskarbim wielkim litewskim Janie Jerzym Flemmingu. W 1784 r., po śmierci Augusta, Adam i Izabela przenieśli się do Puław. W ciągu następnych lat powstało tutaj konkurujące ze stolicą centrum życia kulturalnego i politycznego. Miejscowość zyskała przydomek Polskie Ateny. Na dworze puławskim przebywali niemal wszyscy znani przedstawiciele epoki: Grzegorz Piramowicz, Franciszek Dionizy Kniaźnin, Julian Ursyn Niemcewicz, Adam Naruszewicz, Jan Paweł Woronicz, Franciszek Karpiński, Franciszek Zabłocki, Jan Piotr Norblin, Marcello Bacciarelli, Kazimierz Wojnakowski. Okres rozbiorów przyniósł dla Puław kolejne zniszczenia. W odwecie za wsparcie udzielone Kościuszce przez Czartoryskich w 1794 r. wojska rosyjskie zniszczyły puławską rezydencję i splądrowały okoliczne wsie.

ICzartoryskaOdbudowę rozpoczęła w 1796 r. księżna Izabela. Wykorzystała przy tym talent architekta Piotra Aignera, przebudowując nie tylko rezydencję, ale też wznosząc szereg budowli ogrodowych w przylegającym do pałacu parku. W jednej z tych budowli, w Świątyni Sybilli, w 1801 r. księżna założyła pierwsze w Polsce muzeum, gromadzące pamiątki narodowe.

Koniec złotego wieku Puław przyniosło powstanie listopadowe. Tutaj pułkownik Juliusz Małachowski dokonał brawurowego napadu na koszary rosyjskie, a także 2 marca 1831 roku rozegrała się zwycięska dla powstańców bitwa pod Puławami.

Po upadku powstania Czartoryscy zostali zmuszeni do emigracji, a majątek uległ konfiskacie. Puławy stały się spokojną, prowincjonalną miejscowością. W roku 1842 dla zatarcia śladów polskości, władze rosyjskie przemianowały Puławy na Nową Aleksandrię. Zapoczątkowany został rozwój placówek naukowo-oświatowych. Kolejno tworzono: w 1844 r. Instytut Wychowania Panien; w 1862 r. Instytut Politechniczny i Rolniczo-Leśny, zamknięty po upadku Powstania styczniowego; w 1869 r. Instytut Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa.

W 1906 r. Puławy otrzymały prawa miejskie. W następnym roku do miasta włączono pobliskie wsie: Mokradki oraz Puławską Wieś. W roku 1915 miasto opuściły wojska rosyjskie, potem austriackie. W czasie I wojny światowej Puławy doznały znacznych zniszczeń. W okresie międzywojennym zaczął rozwijać się przemysł, oprócz tego w miejsce dawnego Instytutu Rolniczego, utworzono Państwowy Instytut Naukowy Gospodarstwa Wiejskiego. Powierzchnię miasta powiększono w 1934, przyłączając do niego Włostowice, Rudę Las, Rudę Czachowską oraz Wólkę Profecką. Rozwój miasta przerwał wybuch II wojny światowej, w której zginęła trzecia część mieszkańców.

W 1944 roku Puławy zostały zdobyte przez Armię Czerwoną i przez współdziałających z nią żołnierzy Armii Krajowej. 24 kwietnia 1945 roku zgrupowanie organizacji Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość pod dowództwem Mariana Bernaciaka ps. Orlik rozbiło miejscowy Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Ofiary z okresu II wojny światowej upamiętnia odsłonięty w 1963 na cmentarzu wojennym Pomnik Poległych i Pomordowanych autorstwa Adama Prockiego.

Powojenną historię zdominowała decyzja o budowie Zakładów Azotowych, podjęta przez polskie władze w 1960 r. Po tej dacie nastąpił znaczny wzrost liczby ludności, zmienił się także charakter miejscowości. Z małego miasteczka Puławy stały się miastem przemysłowym.

Pulawy-Aerial-Panorama-From-Vistula

Źródło: Wikipedia

Puławy dziś

Obecnie Puławy to prężnie rozwijające się miasto zajmujące powierzchnię ponad 5000 ha. W mieście mieszka blisko 50000 mieszkańców w tym 26000 kobiet. Podmiotów gospodarczych jest ponad 4500. W mieście znajdziemy kilka instytutów naukowych min. Państwowy Instytutu Weterynaryjny, Instytut Nowych Syntez Chemicznych, Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, Instytut Ogrodnictwa (Oddział Pszczelnictwa), oraz Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii.

Dzięki wielu przemyślanym inwestycjom na przestrzeni lat Puławy zyskały miano jednego z najprzyjaźniejszych miast do zamieszkania. Mieszkańcy mogą liczyć zarówno na dobrą opiekę zdrowotną, świetną komunikację, oświatę, jak i zaplecze rekreacyjno-sportowe. Puławy mogą się szczycić pięknie odnowionym kompleksem sportowym w skład którego wchodzą: hala sportowa – sala gier, boiska do piłki siatkowej, pływalnia kryta oraz otwarta, siłownia, sauna, stadion piłkarsko-lekkoatletyczny, trawiaste boisko piłkarskie, 400 metrową bieżnię okólną, urządzenia do lekkiej atletyki, dwie skocznie do skoku wzwyż i o tyczce, dwie rzutnie do pchnięcia kulą, dwie rzutnie do rzutu dyskiem i młotem, dwie rzutnie do rzutu oszczepem, dwie skocznie do skoku w dal i trójskoku, telebim, elektroniczne tablice wyników, 6 szatni z zapleczem sanitarnym i gospodarczym, siłownia, boisko do gry w piłkę plażową, boczne boisko piłkarskie ze sztucznej trawy, hotel Olimpic, boisko piłkarskie o sztucznej nawierzchni, otwarte korty tenisowe, kryte korty tenisowe, Marina Puławy, wypożyczalnia rowerów i sprzętu wodnego.